Column Tom Decates: Pijn bij botulinetoxine-injecties is geen bijzaak
Dr. Tom Decates
Botulinetoxine-injecties worden meestal goed verdragen. Toch is pijn voor een deel van de patiënten een belangrijke drempel.
De ene patiënt voelt nauwelijks iets. De andere omschrijft dezelfde behandeling als scherp, pittig of zelfs gemeen. Dat verschil zit niet alleen in de pijngrens.
Vermoeidheid, spanning, eerdere ervaringen en hormoonschommelingen kunnen de gevoeligheid vergroten. Ook de manier waarop een patiënt wordt begeleid, speelt mee.
Pijn begint soms al vóór de eerste injectie. Een patiënt die gespannen in de stoel zit, richt de aandacht volledig op de volgende prik. Goede begeleiding voorkomt dat de behandeling een reeks aangekondigde pijnmomenten wordt.
Rustige communicatie helpt. Net als afleiding. Een gesprek, vibratie of lichte druk met een vinger tegen de bovenrand van de oogkas kan de aandacht tijdelijk verleggen. Niet iedere techniek werkt voor iedere patiënt. Juist daarom is het belangrijk om te observeren en te vragen wat iemand als prettig ervaart.
Nonchalance werkt vaak averechts. Wie zegt dat een prik “niets voorstelt”, kan onbedoeld het gevoel geven dat de ervaring van de patiënt er niet toe doet. Een patiënt wil niet horen dat de pijn meevalt. Die wil merken dat de behandelaar aandacht heeft voor comfort.
Ook techniek blijft van belang. Een scherpe, fijne naald, gecontroleerde handelingen en een behandelaar die niet gehaast werkt, maken verschil. Niet alleen in de pijnbeleving, maar ook in het vertrouwen tijdens de behandeling.
Het helpt om na afloop kort te vragen hoe de patiënt de behandeling heeft ervaren. Leg gevoelige zones, spanning en effectieve vormen van afleiding vast in het dossier. Zo wordt een volgende behandeling persoonlijker en voorspelbaarder.
Een goede behandeling draait niet alleen om het cosmetische resultaat. Ook de manier waarop een patiënt de behandeling ondergaat en onthoudt, bepaalt de kwaliteit van de ervaring.
Pijn is geen hoofdzaak bij een botoxbehandeling. Maar het is ook geen detail. Juist bij een electieve behandeling bepaalt de totale ervaring mede hoe een patiënt de kwaliteit van zorg beoordeelt.
----------
Dr. Tom S. Decates (1980) MD PhD, cosmetisch arts KNMG en Assistant Professor Dermatologie aan het Erasmus MC
Tom Decates studeerde geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam, deed ervaring op binnen de plastische chirurgie en specialiseerde zich in 2011 volledig in de cosmetische geneeskunde.
Praktische vragen
Waarom ervaart de ene patiënt meer pijn dan de andere?
Pijnbeleving wordt beïnvloed door lichamelijke gevoeligheid, spanning, vermoeidheid, eerdere ervaringen en verwachtingen. Ook hormoonschommelingen kunnen een rol spelen. De begeleiding en techniek van de behandelaar zijn de belangrijkste factoren waarop tijdens de behandeling direct invloed mogelijk is.
Welke vormen van afleiding kunnen helpen?
Vibratie kan de ervaren injectiepijn verminderen. Ook een gesprek of lichte druk met een vinger tegen de bovenrand van de oogkas kan de aandacht van de prik verleggen. Wat goed werkt, verschilt per patiënt.
Welke invloed heeft de injectietechniek?
Een scherpe, fijne naald en gecontroleerde handelingen dragen bij aan een comfortabelere behandeling. Alleen de dikte van de naald is niet bepalend. Ook het aantal prikken, de injectieplaats, het tempo en onnodige beweging van de naald beïnvloeden de ervaring.
Hoe begeleid je een gespannen patiënt?
Neem spanning serieus en houd de communicatie rustig. Leg kort uit wat iemand kan verwachten, maar voorkom dat iedere prik een uitgebreid aangekondigd moment wordt. Blijf contact houden en stem de afleiding af op de patiënt. Bagatelliseren kan het vertrouwen juist verminderen.
Welke informatie is nuttig om vast te leggen?
Noteer welke zones gevoelig waren, hoe gespannen de patiënt was en welke vorm van begeleiding of afleiding hielp. Zo kan de volgende behandeling beter worden afgestemd op de eerdere ervaring van de patiënt.