Botox complicaties: risico’s, bijwerkingen en veiligheid

Wat zijn de risico's van een Botox behandeling? Een cosmetische Botox behandeling kan bijwerkingen en complicaties geven. Vaak gaat het om tijdelijke klachten rond de injectieplaats, zoals roodheid, zwelling, gevoeligheid of een blauwe plek. Ook hoofdpijn en tijdelijke spierzwakte in of rond het behandelde gebied kunnen voorkomen.

Minder vaak ontstaat een ongewenst effect doordat een spier sterker wordt verzwakt dan bedoeld. Rond het voorhoofd en de ogen kan dat bijvoorbeeld leiden tot een hangend ooglid, een lagere wenkbrauw, asymmetrie of juist een hoger opgetrokken deel van de wenkbrauw. Welke bijwerkingen worden geregistreerd en hoe vaak ze voorkomen, verschilt per product, behandelzone en toepassing.

Ernstige reacties zijn veel minder gebruikelijk, maar zijn niet volledig uit te sluiten. Daarom horen mogelijke risico's, jouw medische voorgeschiedenis en het behandelplan vóór een behandeling te worden besproken met de arts.

Wil je eerst begrijpen wat de behandeling zelf inhoudt? Bekijk de algemene informatie over Botox.

Welke bijwerkingen kunnen na Botox optreden?

Bijwerkingen kunnen samenhangen met het geneesmiddel, de injectie zelf of de tijdelijke verzwakking van de behandelde spier. De exacte bijwerkingen verschillen bovendien per botulinetoxineproduct en behandelgebied. Daarom is het niet zorgvuldig om één lijst met vaste percentages voor iedere Botox behandeling te gebruiken.

Reacties rond de injectieplaats

Na een injectie kunnen plaatselijke pijn of gevoeligheid, roodheid, zwelling, een kleine bloeding of een blauwe plek optreden. Ook lokale irritatie of ontsteking is beschreven. Deze reacties zijn gekoppeld aan het prikken zelf en hoeven niet te betekenen dat er sprake is van een ernstige complicatie.

Hoofdpijn

Hoofdpijn staat in de Nederlandse productinformatie van verschillende cosmetisch gebruikte botulinetoxineproducten als mogelijke bijwerking vermeld. De frequentie verschilt per product en toepassing.

Tijdelijke verandering van spierfunctie

Botulinetoxine vermindert doelgericht de activiteit van bepaalde spieren. Wanneer de werking sterker uitvalt dan gewenst of een naastgelegen spier wordt beïnvloed, kan de gezichtsuitdrukking tijdelijk anders worden dan gepland. Mogelijke voorbeelden zijn lokale spierzwakte, een lagere wenkbrauw, een hangend ooglid of asymmetrie.

Mogelijke complicaties van Botox

Hangend ooglid na Botox: wat betekent dat?

Een hangend ooglid na een cosmetische botulinetoxinebehandeling heet ooglidptosis. Dit is een bekende mogelijke bijwerking van behandelingen rond bepaalde delen van het bovenste gezicht. Productinformatie beschrijft daarnaast wenkbrauwptosis en ongewenste verandering van de wenkbrauwstand.

De oude versie van deze pagina stelde dat een hangend ooglid altijd ontstaat doordat "op het verkeerde plekje" is geïnjecteerd en gaf één algemeen percentage. Dat is te simpel. Het uiteindelijke risico hangt samen met meerdere factoren, waaronder anatomie, behandelgebied, injectieplaats, product en individuele reactie. De officiële productinformatie zelf waarschuwt specifiek voor dit risico.

Merk je na een behandeling een duidelijke verandering aan een ooglid of wenkbrauw, neem dan contact op met de behandelende kliniek voor beoordeling. Probeer een ongewenst resultaat niet zelf te corrigeren.

Wanneer moet je medische hulp zoeken na Botox?

Neem contact op met de behandelende kliniek wanneer een klacht onverwacht is, duidelijk verergert of je je zorgen maakt over het verloop.

Vraag direct medisch advies bij slik-, spreek- of ademhalingsproblemen na een behandeling met botulinetoxine. De Nederlandse productinformatie voor VISTABEL noemt deze klachten expliciet als reden om onmiddellijk medisch advies te vragen.

Ook een mogelijke ernstige allergische reactie vereist snelle medische beoordeling. Productinformatie beschrijft onder andere ernstige overgevoeligheidsreacties als gemelde, maar zeldzame complicaties.

Een klein blauw plekje of beperkte plaatselijke roodheid is dus van een andere orde dan nieuwe slik-, spreek- of ademhalingsproblemen. Het onderscheid tussen een tijdelijke lokale reactie en een klacht die medische beoordeling vereist, hoort vooraf met de behandelaar te worden besproken.

Wanneer kan een Botox behandeling niet of beter niet doorgaan?

Niet iedere situatie is hetzelfde en de exacte contra-indicaties verschillen per geneesmiddel. Voor VISTABEL vermeldt de Nederlandse productinformatie onder andere bekende overgevoeligheid voor het product, myasthenia gravis, het Eaton-Lambert-syndroom en een infectie op de geplande injectieplaats als contra-indicaties.

Ook zwangerschap en borstvoeding vragen om aparte beoordeling. Voor VISTABEL wordt gebruik tijdens de zwangerschap niet aanbevolen en wordt gebruik tijdens de borstvoedingsperiode eveneens niet aanbevolen in de productinformatie.

Wil je specifiek meer weten over dit onderwerp, lees dan de aparte informatie over Botox tijdens de zwangerschap.

Vertel de arts daarnaast welke medicijnen je gebruikt en welke eerdere botulinetoxinebehandelingen je hebt gehad. Sommige geneesmiddelen die de overdracht tussen zenuw en spier beïnvloeden kunnen volgens de productinformatie een wisselwerking geven.

Is Botox veilig?

Er bestaat geen cosmetische medische behandeling zonder mogelijke bijwerkingen of complicaties. Bij botulinetoxine zijn veel beschreven reacties lokaal en tijdelijk, maar er zijn ook minder voorkomende en zeldzame complicaties die vooraf besproken moeten worden. Het risicoprofiel hangt bovendien af van het gebruikte geneesmiddel en de toepassing.

Daarom is de vraag niet alleen: "Is Botox veilig?" Een nuttigere vraag is: welke risico's gelden voor het specifieke product, de behandelzone en mijn medische situatie, en hoe gaat de behandelaar daarmee om?

Een BIG-registratie is een belangrijke professionele basis, maar zegt op zichzelf niet hoeveel ervaring iemand heeft met precies jouw behandelzone. Vraag daarom ook naar relevante ervaring, het behandelplan, bereikbaarheid bij complicaties en de manier waarop controle wordt geregeld.

Bekijk welke punten je kunt controleren bij het vergelijken van Botox klinieken en artsen.

Zijn de risico's bij ieder merk botulinetoxine hetzelfde?

Nee. Botox wordt in zoekopdrachten vaak gebruikt als verzamelterm, maar er bestaan verschillende geneesmiddelen met botulinetoxine type A. Producten hebben hun eigen geregistreerde toepassingen, doseringseenheden, productinformatie en bijwerkingenprofiel. De eenheden van verschillende producten zijn bovendien niet automatisch onderling uitwisselbaar.

Dat betekent ook dat een bijwerking niet voor ieder merk en iedere behandelzone met één vast percentage kan worden weergegeven. Zo worden bepaalde ooglid- en wenkbrauweffecten in de officiële productinformatie verschillend geclassificeerd afhankelijk van het product en de onderzochte cosmetische toepassing.

Vraag tijdens het consult daarom welk product voor jouw behandeling wordt overwogen en welke productinformatie daarop van toepassing is.

Kan Botox in je hersenen terechtkomen?

De oude pagina gaf hier een te absolute reactie op. Voor Bocouture beschrijft de officiële productinformatie dat retrograde axonaal transport na intramusculaire toediening is waargenomen, maar dat actieve transsynaptische passage van werkzaam botulineneurotoxine naar het centrale zenuwstelsel niet is aangetoond bij therapeutisch relevante doses.

Tegelijkertijd waarschuwt productinformatie voor zeer zelden gemelde effecten die kunnen passen bij verspreiding van het toxine-effect buiten de injectieplaats. Dat is iets anders dan stellen dat cosmetisch botulinetoxine "in de hersenen terechtkomt".

Een genuanceerde uitleg is daarom medisch zorgvuldiger dan de oude claim dat verspreiding buiten het prikgebied onmogelijk is.

Vergelijk klinieken voor Botox

Bij het vergelijken van klinieken is alleen de prijs onvoldoende om het risicoprofiel te beoordelen. Kijk ook naar de arts die de behandeling uitvoert, relevante ervaring met de specifieke behandelzone, de uitleg tijdens het consult en wat de kliniek doet wanneer het resultaat onverwacht verloopt.

Vraag bijvoorbeeld wie je kunt bereiken bij klachten en of er een duidelijke mogelijkheid voor controle bestaat. Een behandelaar moet vooraf ook beoordelen of een behandeling medisch passend is en welke risico's voor jouw situatie relevant zijn.

Veelgestelde vragen over Botox risico's