Permanente fillers

Permanente fillers worden niet volledig door het lichaam afgebroken en kunnen daardoor jarenlang of levenslang aanwezig blijven. In Nederland mogen permanente fillers niet worden gebruikt voor cosmetische behandelingen.

Dat verbod is belangrijk omdat problemen met permanent fillermateriaal soms moeilijk te corrigeren zijn. Klachten kunnen bovendien niet alleen kort na de behandeling ontstaan, maar in sommige gevallen pas jaren later.

Heb je vroeger permanente fillers gekregen? Dat betekent niet automatisch dat je klachten krijgt of dat het materiaal verwijderd moet worden. Het is wel belangrijk om te weten welk product is gebruikt voordat je een nieuwe behandeling rond hetzelfde gebied overweegt.

Wat zijn permanente fillers?

Een permanente filler is een injecteerbaar vulmateriaal dat niet volledig wordt afgebroken door het lichaam. Het materiaal kan daardoor zeer lang aanwezig blijven.

Dat maakt een permanente filler iets anders dan een filler die alleen lang werkt. Een product kan maanden of jaren effect hebben zonder volgens de medische definitie permanent te zijn.

Bekende permanente of historisch als permanent gebruikte materialen zijn onder andere:

• PMMA, voluit polymethylmethacrylaat;

• polyacrylamidegel, vaak afgekort als PAAG;

• siliconenolie;

• het historische fillerproduct Bio-Alcamid.

Welke stof vroeger precies is gebruikt, is bij oude behandelingen niet altijd direct duidelijk. Een merknaam of herinnering aan de behandeling is daarom niet altijd voldoende om het materiaal betrouwbaar vast te stellen.

Wil je vooral begrijpen hoe afbreekbare fillers hiervan verschillen? Lees dan verder over tijdelijke fillers.

Zijn permanente fillers verboden in Nederland?

Ja. Permanente fillers zijn in Nederland verboden voor cosmetische toepassingen. Permanente rimpelvullers mogen volgens de Nederlandse regels alleen worden gebruikt voor medische, reconstructieve doeleinden. Reconstructief betekent dat een behandeling wordt uitgevoerd om lichamelijke schade of een medische afwijking te herstellen.

Een behandeling die uitsluitend bedoeld is om het uiterlijk cosmetisch te veranderen valt daar niet onder.

Het verbod hangt samen met de eigenschappen van permanent fillermateriaal. Wanneer het materiaal verkeerd is geplaatst, een ongewenste reactie veroorzaakt of later problemen geeft, kan correctie ingewikkeld zijn omdat het materiaal niet vanzelf volledig verdwijnt.

Waarom geven permanente fillers meer zorgen op lange termijn?

Bij permanent fillermateriaal blijft het materiaal aanwezig terwijl het omliggende weefsel in de loop van de jaren verandert. Daardoor kunnen problemen moeilijker voorspelbaar en soms moeilijker te behandelen zijn.

Nederlandse overheids- en gezondheidsinformatie noemt vooral ernstige of terugkerende ontstekingsreacties als belangrijk risico van permanente fillers.

Andere problemen die bij permanente fillermaterialen zijn beschreven zijn onder andere:

• pijn of gevoeligheid;

• hardnekkige zwelling;

• voelbare verhardingen;

• ontstekingsknobbels;

• verplaatsing van fillermateriaal;

• veranderingen in vorm of asymmetrie.

Niet iedereen met een oude permanente filler krijgt deze klachten. De aanwezigheid van permanent materiaal betekent dus niet automatisch dat er een complicatie zal ontstaan.

Kunnen permanente fillers jaren later klachten geven?

Ja. Klachten door permanente fillers kunnen ook pas jaren na de oorspronkelijke behandeling ontstaan. Een vertraagde reactie kan bijvoorbeeld bestaan uit terugkerende zwelling, roodheid, pijn of een nieuwe verharding in een gebied dat jaren eerder is behandeld.

Een granuloom is één mogelijke verklaring voor een dergelijke verharding. Dit is een plaatselijke ontstekingsreactie rond lichaamsvreemd materiaal. Niet iedere knobbel na een filler is echter een granuloom.

Ook kan fillermateriaal buiten de oorspronkelijke positie worden aangetroffen. Dit wordt filler migratie genoemd.

Meer over dat specifieke probleem lees je op de pagina over filler migratie.

Wat gebeurt er met permanente fillers na 10 jaar?

Permanent fillermateriaal kan na tien jaar nog steeds aanwezig zijn. Er bestaat echter geen vaste uitkomst voor hoe een permanente filler er na precies tien jaar uitziet of aanvoelt. Dat hangt onder andere af van het gebruikte materiaal, de behandelde plek en veranderingen in het omliggende weefsel. Bij bepaalde permanente materialen is in onderzoek aangetoond dat materiaal vele jaren na de oorspronkelijke injectie nog aanwezig kan zijn. Dat betekent niet dat elk permanent product zich op exact dezelfde manier gedraagt.

Ook het gezicht zelf verandert in tien jaar. Huid, vetweefsel en onderliggende structuren verouderen terwijl het permanente materiaal aanwezig kan blijven. Een resultaat dat kort na de behandeling geen problemen gaf, garandeert daarom niet dat het behandelde gebied jarenlang onveranderd blijft. Tegelijkertijd kunnen mensen ook jarenlang permanente fillers hebben zonder duidelijke klachten.

Permanente fillers vs tijdelijke fillers

Permanente fillers en tijdelijke fillers verschillen vooral in afbreekbaarheid, behandelbaarheid bij klachten en risico op langdurige problemen.

Tijdelijke fillers zijn niet automatisch zonder risico. Ook tijdelijke fillers kunnen zwelling, blauwe plekken, bobbels, migratie of andere filler complicaties geven. Het verschil is dat tijdelijke fillers meestal voorspelbaarder zijn en dat sommige hyaluronzuur fillers in bepaalde situaties kunnen worden behandeld met hyaluronidase.

Permanent betekent dus niet automatisch beter. Bij fillers zijn veiligheid, productkeuze, medische beoordeling en de deskundigheid van de arts belangrijker dan alleen de duur van het resultaat.

Kun je permanente fillers oplossen?

Permanente fillers kunnen meestal niet worden opgelost zoals een hyaluronzuurfiller. Hyaluronidase is een enzym dat hyaluronzuur kan afbreken. Het is daarom bedoeld voor hyaluronzuurfillers en is geen algemeen oplosmiddel voor permanente stoffen zoals PMMA, siliconenolie of polyacrylamidegel.

Weet je niet welk materiaal in het verleden is gebruikt? Laat dat eerst beoordelen voordat iemand probeert een oude filler op te lossen.

Lees voor meer uitleg over het enzym de pagina over hyaluronidase.

Kun je permanente fillers verwijderen?

Soms kan behandeling of gedeeltelijke verwijdering mogelijk zijn, maar permanente filler kan niet altijd volledig worden verwijderd.

Wat mogelijk is hangt onder andere af van:

• het gebruikte materiaal;

• de exacte locatie;

• hoeveel materiaal aanwezig is;

• de klachten;

• de manier waarop het omliggende weefsel heeft gereageerd.

Permanent materiaal kan verspreid liggen of verweven zijn geraakt met omliggend weefsel. Daardoor kan een poging om materiaal te verwijderen zelf ook gevolgen hebben voor het omliggende gebied.

De eerste vraag is daarom niet automatisch: “Hoe krijg ik alles eruit?” Eerst moet duidelijk worden welk probleem er is en welk materiaal waarschijnlijk aanwezig is.

Welke alternatieven zijn er voor permanente fillers?

Omdat permanente fillers niet voor cosmetische toepassingen mogen worden gebruikt in Nederland, worden bij cosmetische fillerbehandelingen andere materialen toegepast.

Een belangrijke categorie bestaat uit afbreekbare fillers, waaronder hyaluronzuurfillers. Deze blijven niet permanent in het lichaam.

Dat maakt een tijdelijke filler niet automatisch geschikt voor iedere persoon of iedere behandelwens. Ook tijdelijke fillers kunnen bijwerkingen en complicaties veroorzaken.

Een arts beoordeelt tijdens een persoonlijk consult welk product eventueel passend is. Ook besluiten om geen nieuwe behandeling te laten uitvoeren blijft een geldige keuze.

Meer achtergrond vind je bij wat zijn hyaluronzuurfillers.

Veelgestelde vragen over permanente fillers