Hyaluronidase

Hyaluronidase is een enzym dat hyaluronzuur afbreekt. Binnen de cosmetische geneeskunde kan het worden gebruikt om hyaluronzuurfiller af te breken of te corrigeren. Het werkt niet als oplosmiddel voor fillers die uit andere materialen bestaan.

Hyaluronidase is ook niet automatisch de juiste oplossing voor iedere zwelling, bobbel, asymmetrie of andere verandering na fillers. Een arts beoordeelt eerst welk product aanwezig is, waar het zich bevindt en waardoor de klacht waarschijnlijk ontstaat.

Wil je eerst begrijpen welke soorten fillers er bestaan? Lees dan meer over fillers.

Wat is hyaluronidase?

Hyaluronidase is een enzym dat hyaluronzuur kan afbreken. De belangrijkste functie is het veranderen en afbreken van structuren waarin hyaluronzuur aanwezig is.

Dat is relevant bij hyaluronzuurfillers, omdat deze fillers hyaluronzuur als belangrijk bestanddeel bevatten. Het hyaluronzuur in fillers is meestal bewerkt en gecrosslinkt, zodat het langer in het weefsel aanwezig blijft. Hoe een filler op hyaluronidase reageert, kan daardoor per product verschillen.

Hyaluronidase werkt dus niet op het algemene idee van een “filler”, maar op het materiaal hyaluronzuur. De samenstelling van het eerder geïnjecteerde product is daarom belangrijk.

Meer achtergrond over deze productgroep vind je op de pagina over hyaluronzuurfillers.

Hyaluronidase, Hyason en Hyalase: wat is het verschil?

Hyaluronidase is de naam van de werkzame stof: het enzym dat hyaluronzuur afbreekt.

Hyason 150 I.E. is een in Nederland geregistreerd geneesmiddel dat hyaluronidase bevat. De geregistreerde Nederlandse indicatie heeft betrekking op gebruik als hulpmiddel bij lokale anesthesie in de oogheelkunde.

Hyalase is een productnaam die onder andere buiten Nederland wordt gebruikt voor een geneesmiddel met hyaluronidase. De naam van een geneesmiddel, de sterkte, samenstelling en registratie kunnen per land verschillen.

Is fillers oplossen met hyaluronidase off-label?

Ja. Het oplossen van cosmetische hyaluronzuurfillers staat niet als geregistreerde indicatie van het Nederlandse Hyason vermeld. Gebruik voor dit doel valt daarom buiten de geregistreerde indicatie. Dit wordt off-label gebruik genoemd.

Off-label betekent niet dat een toepassing automatisch onjuist of onveilig is. Het betekent dat het geneesmiddel voor een ander doel wordt gebruikt dan waarvoor het officieel is geregistreerd. Een arts moet beoordelen of deze toepassing in jouw situatie passend is en uitleggen waarom het middel wordt overwogen.

Welke fillers kan hyaluronidase wel en niet oplossen?

Hyaluronidase kan hyaluronzuurfillers afbreken. Het enzym werkt niet als oplosmiddel voor het eigenlijke materiaal van fillers die uit andere stoffen bestaan.

Daarom is het belangrijk om zo mogelijk te weten welk product eerder is geïnjecteerd. De naam van het fillerproduct, het patiëntendossier of informatie van de oorspronkelijke behandelaar kan daarbij relevant zijn.

Als het fillerproduct onbekend is, betekent dit niet automatisch dat hyaluronidase moet worden geprobeerd. Eerst moet worden beoordeeld welk materiaal waarschijnlijk aanwezig is en waardoor de klacht ontstaat.

Wel oplosbaar met hyaluronidase

Hyaluronzuurfillers bevatten het materiaal waarop hyaluronidase aangrijpt. Hoe sterk een specifieke filler reageert, kan verschillen door producteigenschappen, hoeveelheid en ligging.

Niet oplosbaar met hyaluronidase

Fillers van andere materialen worden niet op dezelfde manier door hyaluronidase afgebroken. Voorbeelden zijn producten op basis van calciumhydroxylapatiet of poly-L-melkzuur.

Product onbekend

Weet je niet welk fillerproduct is gebruikt? Laat eerst beoordelen welk materiaal waarschijnlijk aanwezig is. Alleen aan het uiterlijk van een bobbel, zwelling of asymmetrie is dat niet altijd betrouwbaar vast te stellen.

Wanneer is hyaluronidase niet automatisch de juiste oplossing?

Niet iedere ongewenste verandering na een fillerbehandeling wordt veroorzaakt door oplosbare hyaluronzuurfiller.

Een verdikking kan bijvoorbeeld samenhangen met de ligging of hoeveelheid filler, maar ook met zwelling, een ontstekingsreactie of een ander probleem. Ook kan eerder een filler zijn gebruikt die niet uit hyaluronzuur bestaat.

Hyaluronidase is daarom niet bedoeld als algemene behandeling voor alles wat na fillers zichtbaar of voelbaar is.

Extra beoordeling is vooral belangrijk wanneer:

• niet duidelijk is welk fillerproduct is gebruikt;

• de oorzaak van de klacht onzeker is;

• meerdere behandelingen in hetzelfde gebied zijn uitgevoerd;

• er aanwijzingen zijn voor een complicatie;

• het aanwezige materiaal mogelijk geen hyaluronzuurfiller is.

Een arts beoordeelt vervolgens welke vervolgstap passend kan zijn.

Kan filler gedeeltelijk worden opgelost?

Bij een hyaluronzuurfiller hoeft het doel niet altijd te zijn om zo veel mogelijk product af te breken. In sommige situaties kan een arts juist proberen een beperkter deel van het aanwezige materiaal te corrigeren.

Een gedeeltelijke correctie is echter niet hetzelfde als vooraf exact een percentage filler selecteren. Hyaluronidase verspreidt zich in het behandelde gebied en het effect hangt onder andere af van de ligging van het materiaal, het fillerproduct en de toepassing van het enzym.

Het uiteindelijke cosmetische effect is daardoor niet tot op de millimeter of een exact percentage te voorspellen.

Hoe snel werkt hyaluronidase en waarom verschilt het resultaat?

Hyaluronidase kan na toediening lokaal op hyaluronzuur gaan werken. Het zichtbare resultaat hoeft echter niet direct goed te beoordelen te zijn. De injectie zelf kan tijdelijk zwelling, roodheid of gevoeligheid veroorzaken.

Hoeveel filler uiteindelijk wordt afgebroken verschilt per situatie. De fillerformulering, hoeveelheid en locatie van het materiaal en de manier waarop hyaluronidase wordt toegepast kunnen allemaal invloed hebben.

Soms is na de eerste beoordeling nog een vervolgstap nodig. Meer hyaluronidase is daarbij niet automatisch de juiste keuze: eerst moet duidelijk zijn waardoor een eventueel resterend probleem ontstaat.

Risico's en medische aandachtspunten

Hyaluronidase bij fillercomplicaties

Hyaluronidase kan een rol spelen bij bepaalde complicaties van hyaluronzuurfillers, maar niet iedere complicatie heeft dezelfde oorzaak. De arts moet daarom eerst beoordelen wat er aan de hand is.

Bij migratie of ongewenste plaatsing kan hyaluronidase soms worden gebruikt wanneer het aanwezige materiaal daadwerkelijk uit hyaluronzuur bestaat. Lees meer over filler migratie.

Bij bobbels, oppervlakkig gelegen filler of een blauwgrijze verkleuring door oppervlakkige hyaluronzuurfiller kan de oorzaak eveneens bepalend zijn voor de aanpak.

Een vermoeden van een vaatcomplicatie is anders dan een geplande cosmetische correctie. Dat vraagt snelle professionele beoordeling. Meer informatie over waarschuwingssignalen en mogelijke fillerproblemen staat op de pagina over fillercomplicaties.

Wanneer kan echografie nuttig zijn?

Echografie kan helpen om eerder geïnjecteerd fillermateriaal en omliggende anatomische structuren beter in beeld te brengen. Dat kan vooral nuttig zijn wanneer niet duidelijk is waar het product zich bevindt of wanneer meerdere behandelingen in hetzelfde gebied zijn uitgevoerd.

Bij een complexe correctie van hyaluronzuurfiller kan echografie in sommige situaties helpen om de beoordeling gerichter te maken.

Echografie is niet automatisch nodig bij iedere behandeling met hyaluronidase. Of beeldvorming toegevoegde waarde heeft, hangt af van de klacht, voorgeschiedenis, locatie en beoordeling door de arts.

Wil je fillers laten oplossen?

Deze pagina gaat vooral over hyaluronidase zelf: wat het enzym doet, waarop het werkt en welke medische aandachtspunten belangrijk zijn.

Wil je juist weten hoe een geplande filleroplossing wordt beoordeeld, wat tijdens het behandeltraject kan worden besproken en welke factoren invloed hebben op herstel en kosten? Lees dan verder over fillers oplossen met hyaluronidase.

Een behandeling is niet automatisch noodzakelijk. Afwachten of eerst verder laten beoordelen kan in sommige situaties eveneens een optie zijn.

Veelgestelde vragen over hyaluronidase