Hoe werkt botox?

Botox werkt door tijdelijk de afgifte van acetylcholine bij bepaalde zenuwuiteinden te remmen. Daardoor krijgt een behandelde spier minder signalen om krachtig samen te trekken en neemt de spieractiviteit tijdelijk af.

Bij cosmetische behandelingen kan de huid hierdoor tijdens fronsen, lachen of andere mimiek minder sterk plooien. Vooral lijnen waarbij spierbeweging een belangrijke rol speelt, kunnen daardoor minder zichtbaar worden.

Botox vult een rimpel niet op. Het beïnvloedt vooral de communicatie tussen een zenuw en de spier die door die zenuw wordt aangestuurd.

Lees ook het algemene overzicht van Botoxbehandelingen.

Wat is Botox en hoe werkt het?

Botox is een merknaam van een geneesmiddel met botulinetoxine type A. In het dagelijks taalgebruik wordt “Botox” ook vaak gebruikt als algemene naam voor behandelingen met botulinetoxine.

Botulinetoxine werkt aan het uiteinde van een zenuw. Daar vermindert het tijdelijk de afgifte van acetylcholine, een boodschapperstof die onder andere nodig is om een spier een signaal te geven om samen te trekken.

Welke spieren worden behandeld en hoeveel beweging wordt verminderd, hangt af van het behandeldoel, de anatomie en het behandelplan. Een arts beoordeelt tijdens een persoonlijk consult wat in jouw situatie passend is.

Wil je eerst een breder overzicht? Lees dan meer over Botox.

Wat gebeurt er bij de zenuw-spierovergang?

De plek waar een motorische zenuw zijn signaal doorgeeft aan een spier heet de zenuw-spierovergang, ook wel de neuromusculaire overgang genoemd.

Normaal komt aan het uiteinde van de zenuw acetylcholine vrij. Deze boodschapperstof bereikt receptoren op de spiercel en helpt zo een spiercontractie op gang te brengen.

Botulinetoxine type A werkt presynaptisch. Dat betekent dat het aangrijpt aan de kant van het zenuwuiteinde, voordat acetylcholine aan de spier wordt doorgegeven.

Wat doet Botox met SNAP-25?

SNAP-25 is een eiwit dat betrokken is bij de afgifte van acetylcholine uit het zenuwuiteinde.

Botulinetoxine type A splitst SNAP-25. Daardoor kan het zenuwuiteinde tijdelijk minder acetylcholine afgeven. De signaaloverdracht naar de spier neemt hierdoor af en de spier kan minder krachtig samentrekken.

Botox blokkeert dus niet simpelweg “de hele zenuw”. Het remt vooral een specifiek onderdeel van de communicatie tussen het zenuwuiteinde en de spier.

Eenvoudig uitgelegd

Je kunt het zien als een bericht dat nog wel bij het zenuwuiteinde aankomt, maar tijdelijk minder goed wordt doorgegeven aan de spier.

De spier blijft bestaan, maar reageert minder sterk op het signaal om samen te trekken.

Wat doet Botox met een spier?

Botox vermindert tijdelijk de activiteit van geselecteerde spieren. De spier kan daardoor minder krachtig samentrekken.

Hoeveel beweging overblijft verschilt per behandelde spier, anatomie, dosering en behandelplan. Het doel hoeft dus niet te zijn om alle beweging in een gebied weg te nemen.

Dynamische en statische rimpels

Dynamische rimpels worden vooral zichtbaar wanneer je gezicht beweegt. Denk aan lijnen tijdens fronsen, lachen of het optrekken van de wenkbrauwen.

Wanneer de betrokken spier minder krachtig samentrekt, wordt de huid tijdens die beweging minder sterk geplooid. Daardoor kan zo'n lijn minder opvallend worden.

Een statische rimpel blijft ook zichtbaar wanneer je gezicht ontspannen is. Minder spierbeweging kan de herhaalde plooiing verminderen, maar een bestaande statische lijn hoeft door Botox niet volledig te verdwijnen.

Wat kan Botox niet veranderen?

Botox:

• vult geen verloren volume aan;

• verwijdert geen overtollige huid;

• verandert geen botstructuur;

• vult een rimpel niet fysiek op;

• geeft geen permanent resultaat.

Dat is een belangrijk verschil met behandelingen die volume toevoegen. Lees meer over het verschil tussen Botox en fillers.

Wanneer merk je dat Botox werkt?

Het effect van Botox ontstaat niet direct op het moment van injecteren. De verandering in de afgifte van acetylcholine en daarmee in de spieractiviteit ontwikkelt zich geleidelijk.

De eerste verandering kan na verloop van tijd merkbaar worden, maar het moment waarop het effect duidelijk te beoordelen is verschilt per persoon, product en behandelgebied.

Waarom is de werking tijdelijk?

Botox schakelt een spier niet permanent uit. De zenuw-spieroverdracht herstelt zich geleidelijk, waardoor de spier na verloop van tijd weer sterker kan bewegen.

Hoe snel dit gebeurt verschilt per persoon en toepassing.

Wil je vooral weten hoe lang het effect kan aanhouden? Lees dan verder over hoe lang Botox werkt.

Wanneer begint Botox te werken?

Direct na de behandeling

Direct na de injecties is nog geen vermindering van rimpels te verwachten. Op de injectieplaatsen kunnen kortdurend kleine verhevenheden, roodheid, gevoeligheid of blauwe plekjes ontstaan.

Tijdens de eerste dagen

De remming van de acetylcholine-afgifte ontwikkelt zich geleidelijk. De eerste verandering in spierbeweging kan na enkele dagen merkbaar worden. Het precieze verloop hangt onder meer af van het gebruikte geneesmiddel, de doelspier, de dosis en de injectieplaats.

Beoordeling van het resultaat

Het resultaat wordt in de praktijk vaak rond 10 tot 14 dagen beoordeeld. Dit is geen universeel piekmoment voor ieder product of iedere toepassing. De behandelend arts volgt het controlebeleid dat past bij het geneesmiddel en het behandelgebied.

Wanneer de werking afneemt

De zenuw en spier worden niet permanent vernietigd. De zenuw-spiercommunicatie herstelt geleidelijk, waardoor de spierbeweging terugkomt. Dynamische lijnen kunnen hierdoor opnieuw duidelijker worden.

Lees meer over hoe lang Botox werkt.

Grenzen en risico's van de werking

Werkt botulinetoxine alleen op spieren?

Nee. Acetylcholine speelt ook een rol bij de aansturing van bepaalde klieren.

Bij overmatig zweten kan botulinetoxine bijvoorbeeld de zenuwsignalen naar zweetklieren tijdelijk verminderen. Het basisprincipe — minder afgifte van acetylcholine — is vergelijkbaar, maar het behandeldoel is anders dan bij cosmetische vermindering van spieractiviteit.

Botulinetoxine wordt daarnaast bij bepaalde medische aandoeningen toegepast. Bij chronische migraine is de werking complexer dan alleen het verminderen van spiercontractie en wordt een ander medisch behandelprotocol gebruikt.

Wil je daar specifiek meer over weten? Lees dan de aparte informatie over Botox bij hoofdpijn en migraine.

Waar let je op als je Botoxklinieken vergelijkt?

De werking van botulinetoxine is bekend, maar dat betekent niet dat iedere behandeling hetzelfde wordt uitgevoerd of hetzelfde resultaat geeft.

Een arts moet onder andere beoordelen welke spieren bij jouw mimiek betrokken zijn, welk effect je wilt bespreken en hoeveel beweging passend is om te behouden.

Let bij het vergelijken niet alleen op prijs. Kijk ook naar:

• de registratie en medische achtergrond van de behandelaar;

• ervaring met de specifieke behandeling;

• de kwaliteit van het consult;

• uitleg over verwachtingen en beperkingen;

• controle en nazorg;

• beoordelingen van andere cliënten.

Een BIG-registratie is een belangrijk controlepunt, maar zegt op zichzelf niet hoeveel ervaring iemand heeft met een specifieke cosmetische behandeling.

Je kunt ook na een consult besluiten om geen behandeling te laten uitvoeren.

Lees meer over het vergelijken van Botoxklinieken.

Veelgestelde vragen over hoe Botox werkt